Statictic Arrivals of the "Boat People" in East and Southeast Asia 1976-1992

 

Vietnamese Refugee Processed Through The Program At December 20th 1975

 

Remembering Garrick Utley - www.NBCUniversalArchives.com

News 8 bonus footage: Vietnam refugees arrive at Camp Pendleton in 1975

Chiếc ghe lẻ loi trên Biển Đông

‘ Chiếc ghe lẻ loi trên Biển Đông ’ Ngày 27 tháng 01 năm 2026.

By 黃應泉 (Ha Huynh), Brampton, Canada.

Cách đây 50 năm về trước, vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 ‘Nước Việt Nam Cộng Hòa’ sụp đổ, chế độ Cộng sản Bắc Việt lên nắm quyền. Ba triệu người Hoa ở miền Nam Việt Nam là những người đầu tiên phải chịu đựng sự tàn phá chưa từng có, bị thanh toán và đàn áp không ngừng. Một số người đã nhảy lầu tự tử, và vô số gia đình đã vượt biển bằng thuyền đã thiệt mạng trên Biển Đông (South China Sea).

Vào thời điểm đó, tôi đang ở trong sân trường đại học, bị đuổi học vì bày tỏ sự bất đồng chính kiến ​​trong đợt cải tạo tư tưởng. Vợ tôi, một giáo viên tiểu học, bị "Hội Giáo viên Yêu nước" chỉ trích là ‘không hiệu quả sau khi cải tạo ’ và bị ra lệnh đình chỉ giáo chức. Cha tôi, một tiểu thương gia , là kẻ thù số một của chủ nghĩa cộng sản lúc bấy giờ, bị gắn cho các tội như ‘tư sản mại bản’,‘thành phần ngoan cố’, ‘ bóc lột công nhân’ v.v…cùng nhiều tội khác. Toàn bộ tài sản tư nhân của ba tôi bị quốc hữu hóa, và bị lưu đày đến một "vùng kinh tế mới" để tự lo liệu. Chứng kiến ​​toàn bộ số tiền tiết kiệm vất vả kiếm được suốt mấy chục năm bị phá hủy, cha tôi không thể chịu đựng nổi cú sốc lớn và đã chết vì đau buồn. Cả gia đình tôi đều bị ảnh hưởng. Việt Cộng dồn tôi vào đường cùng, không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chạy trốn bằng đường biển trong cuộc khủng hoảng người tị nạn. Thời điểm đó, sự can thiệp của Liên Hợp Quốc đã tạo ra cuộc khủng hoảng người tị nạn với hàng trăm nghìn người. Chế độ Việt Cộng cho phép người Hoa ‘cống hiến’ hoặc ‘dâng của’ để ra đi.

Một chiếc ghe đã bỏ xứ nhà quê hương ra đi lên đường lẻ loi trên Biển Đông vào ngày 16 tháng 5 năm 1979. Đó là một đêm tối tăm và giông bão. Với nước mắt lưng tròng và nỗi cay đắng, tràn ngập đau buồn và u sầu, tôi và vợ con xuống thuyền ‘Mỹ Tho MT072’, nói lời tạm biệt với Việt Nam, nơi tôi sinh ra và lớn lên suốt hai mươi sáu năm – nơi có ông bà, họ hàng và những ước mơ tuổi trẻ của tôi. Cơn bão chính trị do nhân tạo đã buộc tôi phải rời bỏ quê hương.

Chiếc thuyền gỗ mà chúng tôi đã đặt trước bị công an tịch thu vào phút cuối, và chúng tôi bị buộc phải chen chúc lên một chiếc thuyền khác do công an sắp xếp. Hai chiếc thuyền chở đầy người bị nhồi nhét vào một chiếc; Không ai dám tưởng tượng số phận của chiếc thuyền này khi gặp gió bão trên biển. Chiếc thuyền dài 18 thước và rộng 4 thước, chở tổng cộng 396 người. Nhiều người cố gắng lên thuyền đã tìm cách hối lộ công an bằng vài ba lượng vàng nhưng không thành công; Một số người khác không có tiền đã liều mạng vượt qua sự hỗn loạn và mạo hiểm dưới đầu súng cuối cùng đã thành công lên thuyền.

Đêm đầu tiên, con thuyền đi trên tuyến đường thủy nội địa, may mắn không có sóng gió. Những người lên thuyền sau cùng không thể vào cabin nữa và phải ngủ ở hai bên phía thuyền. Chúng tôi chen chúc nhau như cá mòi, một số người phải đi vệ sinh ngay tại chỗ, không phải vì không có nhà vệ sinh trên thuyền, mà đơn giản là vì không có chỗ để di chuyển. Đối với những người trong cabin, việc chen chúc đến nhà vệ sinh ở phía đuôi thuyền đòi hỏi rất nhiều nỗ lực và mất gần một tiếng đồng hồ.

Sáng hôm sau, chúng tôi ra khỏi trên vùng biển quốc tế. Một con sóng đập vào, làm ướt quần áo của chúng tôi khi chúng tôi ngồi xổm ở phía thuyền. Đến trưa, mặt trời làm khô quần áo; Khi trời mưa, tất cả chúng tôi đều ướt sũng, nhưng mặt trời lại làm khô ráo chúng tôi.

Ngày thứ ba, gió và sóng ngày càng dữ dội. Một con sóng khổng lồ đập vào, cuốn trôi hết lương thực khô đặt trên boong. Con tàu bắt đầu đung đưa; tiếng động cơ ngày càng lớn. Tôi thấy một vết nứt xuất hiện ở chỗ nối giữa boong trước và buồng lái, và con tàu bắt đầu ngả nghiêng. Nếu sóng tiếp tục đập vào, boong và buồng lái chắc chắn sẽ chia ra làm hai, và những người trên tàu sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận số phận.

Sáng ngày thứ tư, chúng tôi gặp phải những cơn sóng dữ dội, cao như mười tầng nhà, giống như chiếc thuyền lênh đênh trong biển sâu. Khi nhìn thấy vẻ mặt của tài công và bầu không khí căng thẳng của các thủy thủ, chúng tôi biết số phận của con tàu đã được định đoạt. Chúng tôi gặp nhiều tàu lớn không rõ quốc tịch. Các thủy thủ giương cờ cầu cứu SOS, nhưng tất cả đều lướt qua, bỏ lại con thuyền tị nạn của chúng tôi phía sau xa xa.

Đến ngày thứ năm, chúng tôi phải đối mặt với mối đe dọa của đói khát. Thức ăn không phải là mối lo ngại chính; Điều quan trọng nhất là thiếu nước. Nước uống trên tàu đã cạn kiệt. Vì chúng tôi chen chúc trên một chiếc thuyền, nên hoàn toàn hết thức ăn và nước uống. Khi màn đêm buông xuống, chúng tôi cảm thấy một nỗi sợ hãi và kinh hoàng chưa từng có. Thức ăn và nước uống đã hết, con thuyền chật vật di chuyển, và động cơ liên tục rít lên. Không ai dám tưởng tượng liệu con thuyền có thể đến được bình minh hay không, hoặc thậm chí liệu chúng tôi có thể nhìn thấy bờ biển hay không.

Những đứa trẻ tội nghiệp đều khát khô cổ họng, khóc nức nở. Đói khát khiến hai thanh niên ốm yếu và một bà lão trên tàu ngất xỉu.

Tôi đã chứng kiến ​​cảnh tượng bi thảm và đau lòng nhất trên thế giới. Một cặp vợ chồng trẻ khóc nức nở, quyết định ném thi hài đứa con sơ sinh nín thở vì bị sốt rét bất trị xuống biển để "cho cá ăn" vì không còn lựa chọn nào khác. Nước mắt tuôn rơi trên khuôn mặt tôi; trái tim tôi đau nhói.

Sáng ngày thứ sáu là một ngày chúng tôi sẽ không bao giờ quên. Ngay cả ngày nay, hơn gần nửa thế kỷ sau, tôi vẫn cảm thấy nỗi sợ hãi dai dẳng mỗi khi thức giấc giữa đêm vì những cơn ác mộng. Chúng tôi chạm trán với những tên cướp biển Thái Lan vô cùng tàn bạo, chẳng khác gì thú vật.

Lúc đầu, chúng tôi tưởng đó là thuyền đánh cá và đã cầu cứu. Vài thủy thủ Thái Lan "lịch sự" tiến đến với hai bình nước. Chúng xem xét thuyền của chúng tôi thấy không có vũ khí, liền bắt đầu bóc cuớp. Vẫy tay, vài thủy thủ Thái Lan khác kéo đến, mang theo dao và cuốc. Chúng cướp sạch mọi vật có giá trị trên thuyền, lấy đi tất cả đồng hồ, nhẫn và dây chuyền của những người tị nạn. Chỉ đến lúc đó chúng tôi mới nhận ra chúng là ‘hải tậc’ cướp biển.

Ngay sau khi tàu cướp biển rời đi, một chiếc thuyền đánh cá khác xuất hiện phía sau chúng tôi.

Chúng tôi biết đó cũng là một chiếc tàu cướp, tài công tăng tốc tối đa để tránh né nhưng động cơ chiếc tàu quá mệt mỏi không nghe lịnh của tài công. tàu cướp nhanh chóng đuổi tới, bọn hải tặc trước tiên bắn một phát súng cảnh cáo để chiếc thuyền ngừng lại, rồi chiếc tàu cướp đâm mạnh vào phía cạnh thuyền chúng tôi. Mũi thuyền của chúng tôi bị nứt đôi, một số lượng nước biển khá lớn tràn vào cabin và con tàu sắp chìm; khi tàu cướp đâm vào thuyền của chúng tôi, một số người đứng bên cạnh phía thuyền tránh không kịp và rơi xuống nước, bị thương và thiệt mạng trên biển .

Bọn hải tặc nhảy sang thuyền thấy trên tàu có khá nhiều thanh niên, họ liên lạc với đồng bọn để tăng viện. Chẳng mấy phút , một tàu cướp khác xuất hiện. Hai tàu cướp tấn công tàu chúng tôi từ hai phía. Những tên cướp Thái Lan dùng búa rìu làm vũ khí, buộc những thanh niên trên tàu chúng tôi phải tập trung lên một trong những tàu cướp của họ để chúng lục soát. Chúng chĩa rìu vào cổ chúng tôi; những người trên tàu dâng vàng lá và đô la Mỹ. Chúng lấy hết đồ trang sức của chúng tôi, nhẫn, khuyên tai, vòng tay, thậm chí cả kính thiên văn và la bàn trên tàu. Sau khi lấy hết mọi thứ, chúng đẩy những thanh niên của chúng tôi xuống biển trước khi bỏ mặc con tàu đang chìm của chúng tôi cho số phận. Cứ thế, tàu cướp đến rồi đi, hứng chịu vô số lần bị bọn cướp tàn phá.

Khi tàu cướp bỏ đi, bóng tối bao trùm, và những người sống sót đều mệt mỏi với cuộc sống, mọi người đều im lặng và tuyệt vọng về tương lai. Khi còn dường sống đã vô nghĩa, chúng tôi không còn sợ chết nữa. Mũi tàu bị nứt do va chạm với tàu cướp, nước tràn vào cabin, và con tàu chao đảo muốn chìm. Tội nghiệp chiếc thuyền sắp chìm này vẫn lẽ lói không biết đi đâu trên Biển đông.

………………………………………………………………………………………………………

Cuối cùng, chiếc thuyền đã may mắn gặp chiếc tàu chở dầu của Đức (German Oil Tanker) cứu vớt và an toàn đưa chúng tôi đến Trại tị nạn Mả Lai ( Pulau Tangah, Malaysia). Chúng tôi ghi ơn chiếc tàu dầu của Đức này (Hình trên) .

‘Cước chú’ Đây là câu chuyện vượt biển diễn ra cách đây gần nửa thế kỷ, và ký ức vẫn còn sống động. Điều đau lòng và tàn khốc là, gần năm mươi năm sau, người ta bắt đầu quên đi những trí nhớ đau buồn này. Mục đích viết bài này là để thế hệ mới biết những gì đã xảy ra trong lịch sử của thế hệ trước; Chúng ta nên rút bài học lịch sử này để giúp chính quyền đương thời khỏi tái phạm những sai lầm của quá khứ gây đau thương cho nhân loại, từ đó chúng ta sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn.

 

Mùa Đông nguyên tử… Đang đến gần nhân loại?

Điều không thể tưởng tượng được đã xảy ra. Ukraine, được trang bị vũ khí tiên tiến của phương Tây, đã chính thức tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đáp trả bằng một tuyên bố đáng ngại, viện dẫn học thuyết hạt nhân mới được ký của mình. Sự leo thang này đã phá vỡ sự ổn định toàn cầu, đưa thế giới đến gần một cuộc chiến tranh hạt nhân toàn diện.

Putin đã nói rõ: bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Ukraine tấn công trên đất Nga sẽ là mục tiêu hợp pháp để trả đũa hạt nhân. Kỷ nguyên chiến tranh thông thường đã kết thúc. Chào mừng đến với kỷ nguyên của chủ nghĩa hạt nhân, nơi mọi quyết định đều có thể là quyết định cuối cùng của nhân loại.

CUỘC TẤN CÔNG ĐÃ THAY ĐỔI MỌI THỨ

Trong một cuộc leo thang gây sốc, Ukraine đã xử dụng hỏa tiễn ATACMS do Hoa Kỳ cung cấp để tấn công các mục tiêu của Nga. Đây không chỉ là một cột mốc quân sự mà còn là một sự thay đổi địa chính trị gây chấn động. Đối với Điện Cẩm Linh, đây là hành động chiến tranh không chỉ của Ukraine mà còn của chính NATO.

Phản ứng của Nga là ngay lập tức. Putin tuyên bố các cuộc tấn công là vi phạm ranh giới đỏ của Nga, viện dẫn học thuyết hạt nhân mới của ông, coi hành động xâm lược như vậy là cuộc tấn công chung của Ukraine và những người ủng hộ phương Tây. Hậu quả từ tuyên bố này có thể nhấn chìm toàn bộ thế giới trong cơn ác mộng hạt nhân.

HỌC THUYẾT HẠT NHÂN CỦA PUTIN: QUY TẮC CHIẾN TRANH MỚI

Putin đã xóa bỏ hàng thập kỷ kiềm chế hạt nhân. Học thuyết của ông rất tàn nhẫn: Bất kỳ hành động xâm lược nào trên lãnh thổ Nga liên quan đến vũ khí do phương Tây cung cấp đều sẽ biện minh cho hành động trả đũa hạt nhân.

Điều này áp dụng cho bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí.

Hoa Kỳ, Đức, Ba Lan và các quốc gia NATO khác cung cấp vũ khí cho Ukraine giờ đây có thể thấy mình nằm trong tầm ngắm hạt nhân của Nga. Học thuyết này biến chiến trường Ukraine thành điểm nóng toàn cầu, khiến mọi đồng minh NATO đều có thể trở thành mục tiêu tiềm tàng.

TÍNH TOÁN CỦA BIDEN: CÁI GIÁ CỦA VIỆC HỖ TRỢ UKRAINE

Biden hiện phải đối mặt với một lựa chọn nghiệt ngã. Chính quyền của ông đã cung cấp hàng tỷ đô la vũ khí tiên tiến, bao gồm cả hỏa tiễn ATACMS đã gây ra cuộc khủng hoảng này. Liệu Biden có tăng gấp đôi, mạo hiểm đối đầu trực tiếp với một nước Nga có vũ khí hạt nhân không? Hay ông sẽ cắt giảm sự ủng hộ, mạo hiểm yếu kém và phản bội các nguyên tắc của NATO?

Mỗi động thái đều có thể làm thay đổi cán cân theo hướng xung đột toàn cầu. Biden phải đối mặt với quyết định quan trọng nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của mình—quyết định có thể định hình tương lai của thế giới tự do hoặc đẩy thế giới vào hỗn loạn.

NATO: TỪ PHÒNG THỦ ĐẾN MỤC TIÊU 

Bằng cách chấp thuận các cuộc không kích của Ukraine trên lãnh thổ Nga, NATO đã tiến gần hơn đến cuộc đối đầu trực tiếp với Nga. Tuyên bố của Moscow rằng họ đang "có chiến tranh" với NATO không còn chỗ cho sự mơ hồ. Sự tồn tại của NATO hiện đang bị đe dọa. Liên minh phải đối mặt với một lựa chọn mang tính sống còn: leo thang hoặc có nguy cơ sụp đổ.

MỘT CƠN ÁC MỘNG TOÀN CẦU ĐANG DIỄN RA

Ở châu Á, Tàu cộng đánh giá lại tham vọng của mình. Ở Trung Đông, Iran và Triều Tiên đang chỉnh lại các chương trình hạt nhân của họ. Thị trường toàn cầu sụp đổ và sự bất ổn ngự trị tối cao.

Đây không còn chỉ là cuộc khủng hoảng của châu Âu nữa mà là cuộc tính toán toàn cầu đe dọa phá vỡ trật tự quốc tế. Mọi quốc gia đều đang sống trong bóng tối của cuộc xung đột có thể trở thành cuộc xung đột chết chóc nhất trong lịch sử loài người.

THỜI GIAN ĐANG ĐIỂM: CÓ ĐƯỜNG THOÁT KHỎI KHÔNG?

Các nỗ lực ngoại giao đã bị đình trệ và cả hai bên đều kiên định. Biên độ sai sót rất mong manh. Những bước đi sai lầm hiện có thể khiến cuộc khủng hoảng leo thang thành thảm họa toàn cầu.

Nhân loại đang đứng trước ngã ba đường. Tuyên bố "Kẻ thù hạt nhân" của Putin là lời nhắc nhở lạnh lùng về việc hòa bình mong manh như thế nào. Các quyết định được đưa ra trong những ngày tới sẽ quyết định liệu nhân loại có lùi lại khỏi bờ vực hay lao xuống vực thẳm.

Giới tinh hoa đang lên kế hoạch cho Thế chiến thứ 3 'trong vài tuần'! Mạng sống của bạn chẳng có ý nghĩa gì với họ!

Giới tinh hoa toàn cầu đang đóng vai Chúa với mạng sống của chúng ta, đẩy thế giới đến bờ vực hủy diệt để bảo vệ sự giàu có, quyền lực và những giấc mơ nghịch với địa đàng méo mó của họ. Họ không quan tâm đến bạn, gia đình bạn hay hàng tỷ sinh mạng đang bị đe dọa. Họ sẵn sàng biến thế giới thành tro bụi, nhấn chìm chúng ta vào mùa đông hạt nhân, tất cả chỉ vì lòng tham và sự kiểm soát của họ.

Thời gian của họ sắp hết, và họ biết điều đó. Với việc Trump đe dọa quyền lực của họ và các đế chế tham nhũng của họ bị phơi bày, giới tinh hoa đã đẩy nhanh chương trình nghị sự chết chóc của họ. Và bây giờ, với việc Biden chấp thuận cho Ukraine sử dụng vũ khí tầm xa của Hoa Kỳ bên trong nước Nga, họ đã vượt qua một ranh giới quá nguy hiểm, quá thảm khốc, đến mức nhân loại có thể không tồn tại được. Đây không phải là một cuộc diễn tập. Đây là hồi kết.

72 phút trước Ngày tận thế: Thực tế về sự hủy diệt hạt nhân Bạn nghĩ rằng mối đe dọa của chiến tranh hạt nhân là quá mức? Hãy nghĩ lại đi. Các chuyên gia quân sự đồng ý: trong trường hợp xảy ra một cuộc trao đổi hạt nhân toàn diện, 60% dân số toàn cầu—NĂM TỶ NGƯỜI—sẽ chết chỉ trong hơn một giờ.

Đây không phải là một bộ phim phản địa đàng; mà là những gì những người theo chủ nghĩa toàn cầu đang hướng chúng ta đến bờ vực diệt chủng nhân loại.

Nghe thật hãi hùng…

Nơi Có Một Tình Yêu

Bâng khuâng chân bước ngày trở lại

Trường xưa lớp cũ vẫn đợi chờ

Con chim nào hót bên cửa sổ

Thức dậy trong tôi thuở mộng mơ

Thương đứng chờ ngoài hành lang phòng giáo vụ, thầy chủ nhiệm khoa bước ra tươi cười trao cho Thương tập hồ sơ ra trường, rồi thắc mắc:

- Em nằm trong số ít người thi tốt nghiệp ra trường điểm cao, được quyền chọn nhiệm sở, sao em lại chọn về dạy ở quê nhà Gò Vấp?

Thương cúi đầu, nhìn bâng quơ ra sân trường tìm câu trả lời. Thầy lại nhìn Thương như đồng cảm:

- Thầy hiểu nỗi lòng của em khi muốn gần gia đình, nhưng các trường ngay trung tâm Sài Gòn cũng có xa xôi gì. Ở đây có nhiều trường điểm, cơ sở vật chất đầy đủ, các phụ huynh học sinh khá giả luôn tạo điều kiện tốt cho thầy cô giảng dạy, và em sẽ có cơ hội tiến thân trong nghề nghiệp, chuyên môn ?

Thương vẫn đưa mắt dưới sân trường, nói như cho chính mình:

-Thưa thầy, thầy cũng là một nhà giáo, nên cũng hiểu rằng ở thời buổi vật chất lên ngôi như hiện nay, thì những người chọn Sư Phạm là xuất phát từ trái tim chứ không phải cài đầu lý trí. Em không nghĩ đến chuyện tiến thân, mà chỉ mong được dạy dỗ học sinh trong quận của mình, như một sự đền đáp lại công ơn thầy cô đã cưu mang em.

Thầy gật gù, hiểu được quyết định của Thương, vỗ vai cô học trò trước khi chia tay:

-Thầy chúc em nhiều may mắn. Em sẽ trở lại thăm trường không? Chúng ta vẫn có dịp gặp lại nhau chứ?

Thương chào thầy rồi quay đi:

-Dĩ nhiên rồi thầy ạ. Trái đất tròn, huống gì đất Sài Gòn chật hẹp của chúng ta.

Thương đến Phòng Giáo Dục giữa buổi trưa cuối hè nóng như chảo rang. Trời vắng lặng khô khan, mấy cây trứng cá ngoài sân đứng im lìm đón chờ ngọn gió mát hiếm hoi. Thềm bậc tam cấp dẫn lên văn phòng lác đác những lá trứng cá khô làm bước chân Thương nghe như vui mừng nôn nao, rạo rực như tiếng lá khô vỡ vụn dưới chân. Trong phòng chỉ có một người đang ngồi cắm cúi ghi chép gì đó trên chồng giấy trắng, nghe tiếng Thương liền ngẩng đầu lên:

-Thương hả em? Vào đây ngồi nghỉ cho mát. Thầy cứ nghĩ ngày mai em sẽ đến.

Thương đứng sững lại, khi nghe giọng nói quen thuộc của thầy Tiến, thầy dạy môn văn khi Thương còn ở dưới mái trường cấp ba. Khi ra trường, Thương cũng có nghe nói thầy đã chuyển qua làm việc trên Phòng Giáo Dục, nhưng không ngờ lại được gặp thầy hôm nay. Thầy đưa ly nước trà cho Thương, rồi chậm rãi:

-Vậy là mấy năm rồi em nhỉ? Ngày ấy, thầy vẫn mong em vào Ðại Học Sư Phạm để về trường cũ nối tiếp thầy cô, vì thầy biết em có năng lực, có tâm huyết với nghề .

Thầy dừng lại, nhấp một ngụm trà:

- Nhưng em đã chọn Cao Ðẳng Sư Phạm. Em có thể chia sẻ với thầy lý do không?

Thương vén lại mái tóc, rồi nhìn thầy rất tự tin:

-Thưa thầy, suốt mười hai năm đi học, em nhận ra giai đoạn cấp hai, từ lớp sáu đến lớp chín là đoạn đời trong sáng nhất, ngây thơ nhất của đời học trò. Lứa tuổi đó không còn bé, nhưng cũng chưa lớn, đã đọng lại trong em những kỷ niệm sâu sắc, nên em thực sự muốn sống lại quá khứ của mình qua thế hệ đàn em.

Thầy nở nụ cười đầm ấm:

-Vậy ư? Em làm thầy cũng nhớ lại thuở nghịch ngợm dại khờ cấp hai. Bữa đó trên đường đi học, thầy và đứa bạn mê xem đá banh ngoài sân vận động quên cả giờ học, bị cô giáo phạt mang giấy kiểm điểm về nhà cho ba mẹ ký tên, thế là hai đứa đi lang thang đến tối mới dám về nhà chịu đòn. Còn em chắc là có vô số kỷ niệm nhỉ?

Thương hơi mắc cỡ, nhưng bạo dạn nói tiếp:

- Dạ, thật khó mà nói hết cảm giác về những tháng ngày đó. Chỉ biết rằng em đã sống hết mình, từng phút từng giây cho trường lớp, bè bạn, thầy cô. Em chỉ biết học, rồi chơi, không vương vấn, âu lo một chút gì. Và em cũng nhớ có lần đã tặng cho anh bạn lớp bên cạnh một cái ? bạt tai vì dám viết thơ tỏ tình với em, bởi vì lúc đó em mê học hơn mê chơi.

Thầy bật cười lớn:

-Trời, tội nghiệp anh chàng tuổi trẻ. Nếu có dịp em phải xin lỗi người ta đó, nhớ chưa?

Thầy đứng lên, đi ra phía sau tủ lấy ra một số giấy tờ, rồi trở lại ghế ngồi, châm thêm trà, báo cho Thương một tin bất ngờ:

- Nghe em kể chuyện, thầy quyết định đưa em về dạy tại ngôi trường cũ, thầy hiệu trưởng vẫn là thầy Triệu đấy.

Thương muốn hét to lên vì sung sướng. Còn nỗi hạnh phúc nào hơn được đứng trên bục giảng ngôi trường ngày xưa mình đã làm học trò? Không nói ra, Thương nhìn thầy Tiến bằng đôi mắt biết ơn. Nhưng Thương biết, là một nhà giáo lâu năm trong nghề, thầy hiểu rõ tâm trạng và nỗi khát khao của những người trẻ mới ra trường, nếu môi trường càng thoải mái, thuận lợi thì càng làm cho họ hứng khởi, tràn trề tâm huyết trên còn đường còn dài trước mặt.

Sau khi làm xong một số thủ tục giấy tờ, thầy tiễn Thương ra con đường cái, hai thầy trò đi dạo cho đến ngã tư, Thương mới leo lên xe đạp chạy về nhà. Thương vui sướng nhủ thầm, mình từ chối nhiệm sở ngoài Sài Gòn, mất cơ hội dạy trường nổi tiếng, nhưng về đây Thương được biết bao nhiêu điều tuyệt vời, gặp thầy Tiến cho về ngôi trường cũ, thầy hiệu trưởng vẫn còn đó, và chắc chắn một số thầy cô cũ cũng vẫn còn như xưa.

Trước ngày khai giảng, Thương đến trường trình diện với bộ quần áo đẹp nhất, với nỗi lòng háo hức bâng khuâng như thiếu nữ lần đầu hẹn hò. Thương bật cười với ý nghĩ đó, vì Thương chưa yêu nên không biết mình ví von có đúng hay không?

Cô hiệu phó đón Thương ngay cửa phòng giáo viên, nơi đang có cuộc họp chuẩn bị cho năm học mới, và đưa Thương vào phòng giới thiệu với mọi người:

- Xin các thầy cô chào đón Thương, cô giáo dạy toán mới ra trường. Thương cũng là học trò cũ của trường mình ngày xưa.

Rồi cô quay sang Thương giải thích:

- Hôm nay thầy Triệu hiệu trưởng đi họp trên quận, nhưng có dặn tôi đón tiếp cô học trò cưng của thầy cho chu đáo.

Ở dưới phòng họp, Thương nhận ra vài khuôn mặt thầy cô giáo cũ. Thương chạy đến chào hỏi, mọi người cũ mới vây quanh cô nói lời chúc mừng, đón chào cô trở về với ngôi trường này.

Chờ cho các cuộc chuyện trò lắng xuống, cô hiệu phó thông báo giờ nghỉ giải lao, rồi dẫn Thương đến gặp một thầy giáo trẻ vừa bước vào từ phía hành lang:

-Xin giới thiệu đây là cô Thương, cô giáo mới, trong khối Toán của thầy đó. Còn đây là thầy Huy, trưởng khối Toán của trường. Hai người làm quen nhau nhé .

Nói xong cô bước đi, thầy Huy bắt tay Thương:

- Hy vọng là em không quên tôi?

Thương hóm hỉnh:

- Ai mà quên được thầy giáo trẻ, hiền lành, đẹp trai mới ra trường thuở nào, bị các cô học sinh lớp chín quậy phá tưng bừng!? Em còn nhớ lớp em có nhỏ Thủy tóc quăn, mấy ngày liền đạp xe lẽo đẽo theo thầy về tận nhà, em đã mắng cho cô nàng một trận, còn nhỏ hỷ mũi chưa sạch, không lo học hành mà bày đặt đi ?mê thầy!

Thầy Huy bật cười:

- Ồ, vậy tôi phải cám ơn em vì chuyện này. Quả thật, ngày đó có lúc cô bé Thủy đã làm tôi khó xử.

- Cô nàng đó vậy mà biết yêu sớm. Vào giữa năm lớp mười một, chúng em đang bù đầu bù cổ học thi, hoặc tranh thủ giờ rảnh đi nghe nhạc xem phim, thì nó đã ?theo chồng bỏ cuộc chơỉ. Bây giờ nàng đã một nách hai con và làm bà chủ sạp gạo bên cổng xe lửa, bữa nào rảnh thầy nhớ ghé mua gạo ủng hộ Thủy nhe.

Thầy Huy hơi bối rối, đưa hai tay vào túi quần, ngước đôi kiếng cận màu trắng nhìn theo con chim đang nhảy nhót trên cành bàng ngay giữa sân. Thương đổi đề tài:

- Còn thầy, chắc gì thầy đã nhớ em học lớp nào nhỉ?

Chỉ chờ có vậy, thầy Huy nói ngay:

- Nguyễn Thị Hoài Thương học lớp 9A3, căn phòng cuối cùng trên lầu ba, đúng chưa?

Thương mở đôi mắt thật to, nhìn thầy Huy ngạc nhiên, chưa biết nói gì, thầy lại tiếp tục cho Thương bất ngờ:

- Hồi đó em ngồi ở đầu bàn cuối, dãy bên cạnh cửa sổ. Em hay mặc quần tây đen, áo sơ mi trắng hoặc áo sơ mi màu xanh đậm.

Thương reo lên:

- Ôi, thầy nhớ màu áo em mặc nữa sao?

- Bởi vì tôi nhớ có lần trong giờ toán của tôi, có anh bạn nghịch phá nào đó làm đổ cả bình mực vào chiếc áo trắng của em. Em đã khóc và nổi giận, nhưng tôi là thầy giáo trẻ chưa có kinh nghiệm, nên không có cách giải quyết thỏa đáng, em đã kéo anh bạn kia lên phòng hiệu trưởng để kiện cáo. Nghe đâu cô giáo chủ nhiệm phải họp lớp mấy lần mới xong chuyện cái áo trắng vấy mực đó, đúng không?

Thương úp mặt mình vào đôi bàn tay, che dấu niềm vui và xấu hổ:

- Sao hồi đó em dữ dằn quá thầy ơi! Anh bạn đó tên Nguyễn Tài Tư mà chúng em hay gọi là Tài Tử vì anh chàng có máu nghệ sỹ và giọng ca cải lương thiệt mùi. Sau năm học ấy vì nhà nghèo nên Tư nghỉ học, đi làm ở tiệm sửa đồng hồ ngay trước chợ Gò Vấp. Hễ lần nào em đi chợ gặp Tài Tư, là anh ta lên câu vọng cổ chọc ghẹo em: ? Ngày lại ngày qua bao mùa thương nhớ?ớ ?.Chiếc áo năm xưa, anh giữ mãi ?ớ?trong?ờ ?.lòng !?

Thầy Huy chăm chú ngắm nhìn Thương làm điệu bộ hát vọng cổ, làm Thương đỏ mặt dừng lại, rồi hai người cùng cười vang khiến con chim trên cây bàng giật mình vỗ cánh vụt bay đi. Thầy Huy hỏi:

- Thương muốn đi lên căn phòng lớp cũ chút xíu không? Cũng sáu năm rồi còn gì!

Thương bước theo thầy Huy lên cầu thang, đi bộ qua dãy hành làng dài im vắng, kỷ niệm ngày xưa ùa về làm bước chân Thương thêm ngập ngừng, xuyến xao. Ðến lớp học cũ, Thương chạy vào ngay chiếc ghế ngồi thân quen nơi cuối dãy ngoài cùng. Thầy Huy cũng ngồi bên bàn đối diện, im lặng cho Thương sống lại những ngày cũ đầy nhớ thương. Một lát sau, thầy Huy lên tiếng:

- Em có nhớ ngày cuối cùng năm học, em và mấy cô bạn sau tiệc liên hoan đã đi một vòng khắp các lớp học trong trường, xuống phòng Ban Giám Hiệu, Phòng Giáo Viên, căng- tin, rồi em òa khóc nức nở dưới cây phượng già ngay góc sân?

Thương chống tay lên cằm, mơ màng nhớ xa xôi:

- Ðúng vậy, hình như bữa đó trời mưa, mấy cánh hoa phượng nằm tả tơi dưới sân trường, làm em thêm nức nở, khóc như chưa bao giờ được khóc! Mà sao thầy nhớ nhiều về em thế, thầy đâu phải thầy chủ nhiệm của em? Hay là thầy nhớ em hoài vì chưa trừng phạt được những quậy phá của cô học trò ngỗ nghịch như con trai?

Thầy Huy lắc đầu, xoay người, nhẹ nhàng nhìn theo bàn tay Thương đang vân vê những dấu gạch khắc nguệch ngoạc trên mặt bàn gỗ:

- Em quên rồi sao? Hồi đó em là học sinh nổi bật trong trường, vừa giỏi toán lại biết làm thơ viết văn. Khi em có bài thơ đăng trên báo, thầy hiệu trưởng đã đọc ngay trước toàn trường trong giờ chào cờ đầu tuần, vì bài thơ rất đặc biệt, nói về ngôi trường của mình, với đầy đủ tên trường và tên các thầy cô trong đó.

- Vâng, nhưng lâu rồi, em không còn nhớ bài thơ nữa thầy ạ!

- Còn tôi thì vẫn nhớ một đoạn vì có tên tôi:

Cô Yến dạy Văn, thầy Huy dạy Toán

Thầy Vinh môn Anh, môn Sử thầy Huề

Môn Hóa cô Oanh, Sinh Vật thầy Thê

Thầy Hiển: Ðịa, Chính Trị: cô Mộng Ðiệp ??

Trong số đó, bây giờ chỉ còn tôi và cô Yến, thầy Vinh, thầy Thê. Còn những người khác, kẻ theo chồng bỏ nghề, kẻ thì chuyển trường khác, và có người đã đi xuất cảnh bên trời Tây. Cuộc đời mới đó mà đã có bao đổi thay.

Thầy chợt nhìn sâu vào mắt Thương, hỏi nhỏ:

- Còn em, cảm giác ngày trở về hôm nay như thế nào?

Thương sửa lại tư thế ngồi, mắt vẫn không rời chiếc mặt bàn nâu bóng vì thời gian, làn môi Thương run run với nỗi xúc động chợt dâng trào:

-Ngày xưa Từ Thức trở về chốn cũ với hoài niệm xót xa vì cảnh vật đã đổi thay, còn em về nơi đây, cảnh cũ cảnh mới, người cũ người mới, tất cả như đan xen với nhau cho em tìm lại được những kỷ niệm ngày nào. Cây phượng già còn đó, mấy cây bàng dưới mái hiên vẫn xanh tươi màu xanh hy vọng, trường cũ thầy xưa còn đây, có chăng là những khuôn mặt học trò mới lạ, em càng thấy náo nức đợi chờ. Chưa bao giờ em thấy mình thực sự hạnh phúc như hôm nay.

Tiếng chuông báo giờ giải lao đã hết, Thương cùng thầy Huy vội trở xuống phòng họp, bỏ lại căn phòng vắng những dư âm của câu chuyện còn đang dở dang.

Khi buổi họp kết thúc, Thương đi bộ ra bãi đậu xe thì thầy Huy bước nhanh đến, ngập ngừng:

-Thương à, tôi chưa làm xong nhiệm vụ đưa Thương tìm lại chốn xưa, đúng không?

Thương nhíu mày, nghiêng đầu hỏi:

- Vậy còn nơi nào nữa em chưa ghé thăm?

Thầy Huy đưa tay chỉ ra ngoài cổng trường:

- Quán chè đá đậu ngày xưa em và nhóm bạn hay ăn sau buổi tan trường. Chủ quán vẫn còn đó, nay bán thêm vài món khác như nước mía, cà phê. Tôi mời em một ly chè, được không?

Vẫn còn lâng lâng như trong giấc mơ, Thương bước qua cánh cổng sắt mầu nâu rỉ sét, nơi mà những lần đi học muộn, Thương phải đứng nhìn qua cổng này năn nỉ chú bảo vệ cho Thương vào trường. Quán chè đá đậu chẳng hề đổi thay, Thương thấy mình là một cô bé tuổi mười lăm đang ngồi trên chiếc ghế nhỏ xíu trong quán năm xưa, bụng cồn cào chờ ly chè đá ba màu ngọt lịm nơi đầu lưỡi. Thầy Huy nhấm nháp ly café , ngắmThương thành thục đón lấy ly chè, quậy lớp đá bào ở trên với lớp đậu và nước dừa phía dưới đáy ly, rồi lấy muỗng chè đưa vào miệng với cả sự thưởng thức say mê, tưởng như không còn gì ngon hơn trên cõi đời này. Thầy Huy biết, Thương không chỉ đang ăn chè, mà còn đang gặm nhấm những cảm giác hạnh phúc ngọt ngào của ngày hội ngộ quá khứ.

Thương ngước mặt lên, bắt gặp ánh mắt thầy Huy nhìn Thương rất gần:

- Thương này!

- Dạ?

- Kể từ hôm nay, em đừng gọi tôi là thầy nữa nhe, vì Thương đâu còn là học trò của tôi nữa. Vả lại, tôi cũng chỉ lớn hơn Thương sáu tuổi, và bây giờ chúng mình lại là đồng nghiệp, phải không?

Thương không trả lời, nhìn qua bên kia đường phía ngôi trường. Cánh cổng đã đóng yên, nhưng vài ngày nữa sẽ tưng bừng rộn ràng đón học sinh đến trường cho năm học mới. Một vạt nắng yếu ớt buổi chiều chiếu lung linh trên những tán phượng trên bầu trời xanh trong, bồng bềnh êm ái như đôi mắt thầy Huy đang nhìn Thương đợi chờ.

Thương thấy mình trong ngày khai giảng, dịu dàng, thướt tha với bộ áo dài trắng mới may, gặp gỡ những khuôn mặt học sinh đầy sức sống, Thương sẽ được sống lại tuổi thơ của mình. Quá khứ và hiện tại vẫn là một, Thương sẽ tiếp tục yêu thương chốn này, yêu mến lũ học trò, yêu mến cả những vật vô tri vô giác đã từng cho Thương những rung động bồi hồi khi nhớ về: chiếc bục giảng, bàn ghế, lớp học, sân trường, hàng cây ?

Và có thể, có một tình yêu mới đang bắt đầu.

Edmonton - Canada - Tháng 7/2022

KIM LOAN