Không thể đếm được có bao nhiêu gia đình người Việt đang ở Hoa Kỳ, họ đang giấu đi những tiếng thở dài thất vọng và buồn bã vì con cái họ đã trưởng thành và đạt được thành công ở đất nước xa lạ, với tư duy "tự do, tiến bộ".
Thảo Ly
——————————————
Lớp học đã bị chiếm dụng: Tại sao thanh thiếu niên Mỹ quên lịch sử và sợ chủ nghĩa yêu nước
Vào năm 1975, cha mẹ chúng tôi rời khỏi nhà cửa, nghĩa trang của tổ tiên họ và lên một chiếc thuyền để ra biển. Họ đang chạy trốn khỏi một chế độ mà họ đã sống cùng, một chế độ mà họ đã chứng kiến trực tiếp, và một chế độ đã chôn cất những người thân yêu của họ vì nó. Gần 50 năm sau, con cháu của họ đã vào các trường đại học danh giá nhất ở Hoa Kỳ, trả hàng trăm nghìn đô la cho học phí, và sau đó trở về nhà để nói với cha mẹ rằng chủ nghĩa xã hội là hợp lý, rằng Hoa Kỳ được xây dựng trên những tội ác, và rằng lá cờ Mỹ treo trước nhà họ thuộc về một tâm trí phát xít.
Người cha ngồi im lặng. Ông không hiểu con mình đã học được những gì trong năm năm đó. Bài viết này được viết dành cho ông, và cho bất kỳ ai vẫn muốn biết tại sao điều đó lại xảy ra.
Câu trả lời nằm ở một kế hoạch dài hạn, được vạch ra cách đây nửa thế kỷ, và được thực hiện một cách kiên nhẫn từng năm, từng giáo sư một.
Cuộc đấu tranh thông qua các thể chế
Vào cuối những năm 1960, phong trào cánh tả mới ở châu Âu và Mỹ đã nhận ra một điều: họ không thể tiến hành một cuộc cách mạng trên đường phố. Người lao động Mỹ không sẵn sàng tham gia cùng họ. Công dân Mỹ vẫn tin vào Chúa, vào gia đình và vào lá cờ. Rudi Dutschke, lãnh đạo của phong trào sinh viên cánh tả ở Tây Đức, đã đưa ra khẩu hiệu "cuộc đấu tranh thông qua các thể chế": thay vì chiếm đoạt nhà nước, hãy ngồi trong các trường học, báo chí và tòa án, và sau đó thay đổi đất nước từ bên trong.
Herbert Marcuse, nhà triết học Marxist của trường phái Frankfurt, đã giảng dạy tại Đại học California và cung cấp những hiểu biết lý thuyết. Trong bài tiểu luận năm 1965 của ông "Chấp nhận đàn áp", ông lập luận rằng sự khoan dung nên được dành cho phe cánh tả, trong khi phe cánh hữu không nên được lắng nghe. Ý tưởng này vẫn còn hiện diện trong mọi cuộc biểu tình, nơi các diễn giả bảo thủ bị đuổi khỏi các khuôn viên trường đại học.
Thế hệ học sinh phản đối chiến tranh Việt Nam năm đó, những người đã giương cao lá cờ Mặt trận Giải phóng ở Berkeley và Columbia, đã không đi xa. Họ đã đạt được bằng tiến sĩ, trở thành giáo sư, trưởng khoa và ngồi trên các hội đồng tuyển dụng. Mỗi người trong số họ đã tuyển dụng thêm nhiều người giống như mình. 50 năm sau, cuộc thập tự chinh đã đạt được đích đến.
Đảng Dân chủ là nơi đạt được thành công này. Các sân đào tạo sản sinh ra cử tri, cử tri bầu chọn các chính trị gia, và các chính trị gia lại đổ ngân sách liên bang trở lại các sân đào tạo. Một vòng lặp khép kín, nuôi dưỡng lẫn nhau trong khi sống.
Những con số tự nói lên chúng
Mọi người có thể tranh luận về những từ ngữ, nhưng thật khó để tranh luận với những con số.
Năm 2018, Giáo sư Mitchell Langbert của Đại học Brooklyn đã kiểm tra mức độ liên kết đảng phái của 8.688 giáo sư tại 51 trường đại học hàng đầu của Mỹ trong lĩnh vực nhân văn. Kết quả: với mỗi 10,4 giáo sư Dân chủ mới, có một giáo sư Cộng hòa. Loại trừ hai trường đại học tư nhân West Point và Annapolis, tỷ lệ là 12,7 trên 1.
39% các trường học không có một giáo sư Cộng hòa nào. Nhân chủng học: 133 đến 1. Truyền thông: 108 đến 0.
Một nghiên cứu khác của Langbert và Sean Stevens trong số hơn 12.000 giáo sư ở 31 tiểu bang đã đếm các khoản đóng góp chiến dịch: 2.081 người đã quyên góp cho các ứng cử viên Dân chủ, chỉ có 22 người cho Đảng Cộng hòa. Tỷ lệ là 95 trên 1.
Tại Harvard, trường đại học lâu đời nhất thế giới, một cuộc khảo sát năm 2023 của tạp chí Harvard Crimson cho thấy hơn 77% các giáo sư thuộc các khoa Nhân văn và Khoa học Tự nhiên tự nhận mình là cánh tả, trong khi dưới 3% tự nhận mình là cánh hữu bảo thủ. Năm 2026, hơn 60% các giáo sư được khảo sát phản đối bất kỳ nỗ lực nào nhằm tuyển dụng thêm các giáo sư cánh hữu bảo thủ. Trong số số ít giáo sư cánh hữu còn lại, 45% cho biết họ thường xuyên hoặc luôn phải giữ im lặng về chính trị trước mặt đồng nghiệp.
Một ngôi trường nơi những người bảo thủ phải giữ im lặng để giữ cho chiếc bát ăn không bị đổ đã được biến thành một chủng viện, và giáo sư trở thành một nhà thuyết giáo.
DEI, CRT và lịch sử được viết lại
Khi họ đã kiểm soát được đội ngũ giảng viên, phe cánh tả bắt đầu viết lại lịch sử.
Năm 1980, Howard Zinn xuất bản cuốn "Lịch sử của một dân tộc Hoa Kỳ". Trong cuốn sách này, nước Mỹ hiện lên như một chuỗi các tội ác liên tiếp: diệt chủng, nô lệ, chủ nghĩa đế quốc. Những Người Khai Quốc chỉ là những người giàu có và quan tâm đến việc duy trì quyền lực giai cấp.
Cuốn sách đã bán được hơn hai triệu bản và được sử dụng trong vô số lớp học.
Vào năm 2019, tờ New York Times đã công bố Dự án 1619, trong đó lập luận rằng Hoa Kỳ thực sự được thành lập vào năm 1619, năm mà những con tàu nô lệ đầu tiên đến Virginia, và một trong những lý do chính dẫn đến Cách mạng năm 1776 là để bảo vệ chế độ nô lệ.
Năm nhà sử học hàng đầu, bao gồm Gordon Wood và James McPherson, cả hai đều là người đoạt giải Pulitzer, đã viết thư phản đối lập luận rằng điều đó là không chính xác trong hồ sơ lịch sử. Tờ báo chỉ thực hiện một vài chỉnh sửa. Dự án vẫn được đưa vào hàng ngàn lớp học.
Lý thuyết Chủng tộc Phê phán (CRT), hay lý thuyết chủng tộc phê phán, thực hiện một bước đi bổ sung: chia xã hội thành những kẻ áp bức và những người bị áp bức dựa trên màu da. Đây là công thức của Marx cho cuộc đấu tranh giai cấp, chỉ thay thế từ "tầng lớp tư sản" bằng từ "da trắng".
Sau đó còn có DEI, viết tắt của Sự đa dạng, Bình đẳng và Hòa nhập. Nhiều trường học, chẳng hạn như Đại học California tại Berkeley, từng đánh giá các tuyên bố về sự đa dạng của ứng viên xin việc trước khi xem xét bằng cấp chuyên môn của họ. Một nhà toán học tài năng nhưng không đọc tài liệu về DEI có thể bị loại ngay trong vòng đầu tiên. Người Việt Nam chúng ta đã từng chứng kiến cảnh tượng này: dưới chế độ cộng sản, xuất thân quan trọng hơn tài năng.
Vào năm 2023, Tòa án Tối cao đã phán quyết trong vụ kiện Sinh viên nhập học công bằng (SFFA) chống lại Harvard, tuyên bố rằng việc tuyển sinh dựa trên chủng tộc là vi hiến. Hồ sơ vụ án cho thấy rằng sinh viên châu Á đã bị hệ thống đánh giá điểm "tính cách" thấp hơn một cách có hệ thống. Những trẻ em của những người tị nạn Việt Nam, những người học tập cả ngày lẫn đêm, đã bị phạt vì màu da của chúng.
Một thế hệ không sợ chủ nghĩa cộng sản.
Kết quả của nửa thế kỷ đó được thể hiện rõ ràng trong các cuộc khảo sát. Năm 2020, Quỹ Tưởng niệm Nạn nhân Cộng sản tại Washington, D.C., cùng với công ty YouGov, đã hỏi ý kiến của người Mỹ ở mọi lứa tuổi. Bốn mươi chín phần trăm thế hệ Z có thái độ tích cực đối với chủ nghĩa xã hội. Ba mươi phần trăm có thái độ tích cực đối với chủ nghĩa Marx. Hai mươi tám phần trăm có thái độ tích cực đối với chủ nghĩa cộng sản. Mười sáu phần trăm tin rằng chủ nghĩa cộng sản công bằng hơn chủ nghĩa tư bản và xứng đáng được thử nghiệm tại Hoa Kỳ.
Cuộc khảo sát trước đây cho thấy thế hệ Z có nhiều khả năng tin rằng khủng bố đã giết chết nhiều người hơn chủ nghĩa cộng sản trong sáu mươi năm qua. Một trong bốn người Mỹ cho rằng Đức Quốc xã đã giết chết nhiều người hơn Liên Xô. Và chính những người trẻ tuổi này cũng nói rằng các giáo viên của họ đã giới thiệu cho họ về chủ nghĩa cộng sản một cách tích cực, từ trung học phổ thông đến đại học.
Hơn 100 triệu sinh mạng đã mất. Nạn đói ở Ukraine. Cách mạng văn hóa. Các “Vùng chết” ở Campuchia. Các trại phục hồi chức năng. Nghĩa trang tập thể ở Huế trong dịp Tết Nguyên đán của Năm Hổ. Hàng trăm nghìn người tị nạn vứt xác xuống Biển Đông. Những sự kiện này có thật, có ảnh chụp và có nhân chứng còn sống, nhưng các sinh viên tốt nghiệp đại học Mỹ chưa bao giờ nghe nói về chúng, hoặc họ dường như đã nghe như những câu chuyện cũ.
Một quốc gia quên đi những gì mà những người Cộng sản đã làm sẽ một ngày nào đó được chào đón vào ngôi nhà. Nhân dân Việt Nam biết rõ điều này hơn bất kỳ ai khác, bởi vì chúng ta đã phải trả giá cho cả một đất nước.
Khi yêu đất nước của mình được gọi là chủ nghĩa phát xít
Bước cuối cùng của việc tẩy não là khiến những người trẻ cảm thấy xấu hổ về quê hương của chính họ.
Theo Gallup, nhìn chung, các cuộc khảo sát từ năm 2021 đến 2025, chỉ có 41 phần trăm thế hệ Z cho biết họ vô cùng hoặc rất tự hào khi là người Mỹ. Năm 2001, con số quốc gia là 87 phần trăm. Làm sao một thế hệ được nuôi dưỡng trong các trường học dạy rằng Mỹ là một tội ác có thể tự hào về điều đó?
Trong các lớp học ngày nay, việc nói "Nước Mỹ trước" được coi là phân biệt đối xử. Việc treo cờ, hát quốc ca, đặt tay lên ngực được coi là dấu hiệu của chủ nghĩa dân tộc cực đoan. Việc ủng hộ biên giới được kiểm soát được gọi là phân biệt chủng tộc. Việc bỏ phiếu cho Donald Trump được gọi là phát xít. Từ "phát xít" được sử dụng quá nhiều đến mức mất đi tất cả ý nghĩa, trở thành một nhãn dán áp dụng cho bất kỳ ai không tuân theo mệnh lệnh.
Những người tị nạn Việt Nam nghe thấy từ đó và thấy nó quen thuộc. Ngày xưa, những người Cộng sản cũng gọi tổ tiên của chúng ta là "kẻ phản bội", "con rối đế quốc", và "những người phản động". Họ sẽ dán nhãn cho họ trước, sau đó tước đoạt quyền được nói và di chuyển, và cuối cùng đưa họ vào các trại giam. Đó là cùng một kịch bản cũ rích, chỉ với những diễn viên mới.
Tình yêu nước của những người Mỹ bình thường, những người lao động ở Ohio, những người lính ở Texas, những người mẹ ở Florida, là cảm giác tự nhiên của con người đối với đất nước đã mang lại cho họ tự do. Chính tình yêu nước này đã đưa gần ba triệu lính Mỹ đến Việt Nam để chiến đấu chống lại những người cộng sản, và đã mở ra cánh cửa để chào đón những người tị nạn Việt Nam của chúng ta.
Tối nay, khi con cái hoặc cháu của bạn ở độ tuổi đại học về nhà ăn tối, xin đừng cãi vã. Hãy lấy ra một bức ảnh cũ. Bức ảnh chiếc thuyền nhỏ chật kín người, bức ảnh ông nội trong bộ quân phục, và tờ giấy đã phai màu từ trại phục hồi chức năng. Hãy nói với chúng tại sao chúng được sinh ra ở California, ở Houston, thay vì trong một con hẻm ở Sài Gòn dưới lá cờ đỏ. Hãy đọc cho chúng nghe tên của những người chưa bao giờ đến được bờ biển.
Một giáo sư có bốn năm kinh nghiệm. Các bậc phụ huynh có cả một đời kinh nghiệm. Lịch sử mà nhà trường không dạy, gia đình chúng ta phải dạy. Nếu chúng ta vẫn im lặng, những người đã hy sinh sẽ lại chết, lần này trong ký ức của con cháu chúng ta.
ST
Ngày 11 tháng 11 năm 2026